Meneer Schlichtmann, hoe was het vroeger, vóór Fixed Price, wanneer de melkprijs schommelde?
Je accepteerde het gewoon. Net als vandaag werd de prijs iedere maand bekendgemaakt – en dan hoopte je er het beste van. Twintig jaar geleden was dat eenvoudiger, omdat de prijzen stabieler en constanter waren. Maar dat is fundamenteel veranderd. De melkmarkt is tegenwoordig wereldwijd. Wat er in China gebeurt, wat Amerikaanse boeren oogsten, wat er speelt in Nieuw-Zeeland uiteindelijk komt het allemaal terug op mijn afrekening. Vandaag weet ik: de prijs ontstaat door een groot aantal factoren – en op een deel daarvan kan ik zelf invloed uitoefenen.
Hoe is Fixed Price ontwikkeld – en welke rol speelde uw familie daarin?
Mijn vader Hermann behoorde met zijn bedrijf tot de pilotgroep. DMK heeft het model niet achter gesloten deuren ontwikkeld, maar met 26 bedrijven in de praktijk getest. Dat was belangrijk. Er waren nauwelijks voorbeelden in de sector. Zelfs Mirko Wätjen, projectleider bij DMK, zei destijds: we moesten grotendeels vanaf nul beginnen. Mijn vader heeft dus meegebouwd aan iets wat nog niet bestond. Dat vind ik bijzonder.
”Ik houd me er twee keer per maand intensief mee bezig. Op de beurs zou ik voortdurend koersen moeten volgen. Dat zou veel te stressvol zijn.”
Wat is er concreet veranderd in uw dagelijkse werk sinds u Fixed Price gebruikt?
Er zijn twee vaste handelsmomenten per maand. Daar bereid ik me op voor: ik kijk naar de beursmelkwaarde in Kiel, overleg soms tijdens de lunch nog met mijn vader of bel onze bedrijfsadviseur – en vervolgens geef ik voor tien uur ’s avonds online mijn aanbod door. Daarna is het onderwerp afgesloten. Het kost niet veel tijd. Ik kan me weer volledig op de boerderij richten.
Een bedrijf met 530 koeien is niet klein. Welk deel van uw melkproductie dekt u af?
Dat verschilt. Het model laat toe om tot 30 procent van het maandvolume vast te zetten. Maar ik gebruik niet altijd het maximum – dat hangt af van het prijsniveau. Het gaat mij er niet om de allerbeste prijs te pakken. Het doel is om de lopende kosten te dekken en aflossingen planbaar te maken. Als de aangeboden prijs daarbij past, dek ik een deel af. Zo niet, dan wacht ik.
Dat klinkt bijna als een mentaliteitsverandering – van boer naar ondernemer?
Boeren zijn vandaag echte ondernemers, dus marktinzicht is enorm belangrijk en nuttig. Ik lees vakbladen nu met andere ogen. Ik begrijp waarom de boterprijs op de EEX stijgt of daalt. En ik denk dat dat een van de meest onderschatte effecten van Fixed Price is: het heeft ervoor gezorgd dat boeren zich überhaupt met marktmechanismen gaan bezighouden. Dat verandert hoe je naar je bedrijf kijkt.
Maar de markt blijft volatiel – Fixed Price lost dat probleem niet op.
Dat klopt. Als de prijzen instorten, maak ik nog steeds verlies op het niet-afgedekte deel. En als de prijzen stijgen, profiteer ik niet mee van de stijging op het afgedekte volume. Dat is de prijs van zekerheid. Maar daar ben ik me volledig van bewust. Het gaat niet om winnen. Het gaat om afdekken. Wie dat verkeerd begrijpt, zal teleurgesteld raken.
”Banken zien het positief wanneer je zekerheid kunt aantonen waarmee je lopende kosten en aflossingen kunt betalen.”
Is het model sinds de introductie in 2020 veranderd?
Ja. Sinds december 2025 worden aanvullende instrumenten gebruikt voor de afdekking, waardoor aantrekkelijkere prijzen mogelijk zijn. Vroeger was het aanbod soms minder concurrerend – vandaag wordt altijd de economisch meest zinvolle vaste prijs aangeboden.
Ongeveer 750 boeren hebben inmiddels deelgenomen. Waar moet je rekening mee houden?
Het model werkt alleen met continuïteit en een individuele strategie. Je moet je bedrijf goed kennen: je productiekosten, je financieringsbehoefte. Wie één keer meedoet en daarna stopt omdat de marktprijs achteraf beter bleek dan de vaste prijs, heeft het principe niet begrepen. Deze omslag in denken kost tijd.
Wat zou u een collega-boer aanraden die nog twijfelt?
Begin klein en neem de tijd om het systeem te begrijpen. Praat met je adviseur. En maak niet de fout te denken dat het erom gaat de markt te verslaan. Het gaat erom een deel van je eigen inkomen zelf in handen te nemen. Dat voelt heel anders. Veel beter.
Hoe werkt Fixed Price?
Sinds september 2020 kunnen DMK-boeren voor een deel van hun melkproductie zelf een vaste prijs bepalen. Fixed Price klinkt misschien als iets uit de beurswereld, maar de impact ervan wordt direct op de boerderij gevoeld. Twee keer per maand berekent DMK vaste prijzen voor maximaal twaalf maanden vooruit, gebaseerd op de prijzen van zuivelproducten op de termijnmarkt en volgens een vast proces. Via een onlineplatform beslissen boeren vervolgens of – en voor welk deel van hun melkvolume – zij deze prijzen willen vastzetten. Het maximum bedraagt 30 procent van hun gemiddelde maandelijkse melklevering. De afgesproken vaste prijs vervangt de standaard basisprijs van DMK voor het afgedekte volume – zonder extra kosten of inhoudingen voor de boer. Individuele toeslagen, zoals logistieke of Milkmaster-bonussen, blijven gewoon behouden.
